تبلیغات
زیستن - فرورتیس
پس از دیوکس پسرش فرورتیس که نام نیای خود را داشت به تخت پادشاهی نشست . او با پرداخت منظم خراج به دولت آشور که در آن هنگام آشور بانیپال پادشاه آن بود ، سیاست پدر را که حفظ مناسب حسنه با آشور بود، ادامه داد و مانند پدر به فتح و جذب دیگر قبایل ماد که در فلات ایران مستقر شده بودند ، پرداخت. مادها در این راه ولایت پارس را که با سکنه آن خویشاوند بودند تصرف کردند. آنها که با این پیروزی ها شجاع و دلیر شده بودند کوشیدند تا یوغ بندگی را از گردن خویش بردارند و در رسیدن به این هدف به آشور حمله بردند ، اما سپاهیان کارآزموده آشوری که سرانجام دولت ایلام را مغلوب و مطیع کرده بودند و از انضباط شدیدی برخوردار بودند و نیز با جنگ افزار بزرگ می شدند ، برای مادهای جسور ، بسیار خطرناک به شمار می رفتند. در نتیجه سعی مادها ثمربخش نبوده و عاقبت در برابر دشمن شکست خوردند و فرورتیس (فرااورت) ، پس از 22 سال پادشاهی به هلاکت رسید و بیشتر سپاهیانش نابود گردیدند .

http://www.andishesara.com/app/webroot/files/images/sisad.jpg

 پس از کشته شدن فرورتیس، هوخشتره (کیاکسار) که مدیری قابل و سرداری فاتح بود به پادشاهی رسید . شکستی که به قیمت جان فرورتیس تمام شده بود به او آموخت سربازانی که رؤسای زمین دار جمع می کنند ، هرگز از عهده سپاهیان منظم برنمی آیند ، از این رو بر آن شد تا سپاهی از روی نمونه سپاه آشور تشکیل دهد . پیاده گانی که هریک به کمان و شمشیر و یک یا دو زوبین مسلح بودند و سوارانی که در سایه پرورش اسب که در میان مادها رایج بود ، پیش از سواره نظام دشمن بودند . لشکریانی که به تیر و کمان مسلح بودند که در همه شرایط در حمله و عقب نشینی به سوی دشمن تیراندازی کنند .

http://tarikhema.ir/wp-content/uploads/2010/12/I-am-Spartacus._ancniet.ir_1-300x198.jpg

هوخشتره سپاهیانش را با سخت در ایستادن در برابر آشوریان ، آماده می کرد. این سیاست درنگ و معطلی سرانجام آن فرصت مناسب را که پادشاه به دنبالش بود پیش آورد و سپاهیان وی بر سرداران آشور بانیپال پیروز شدند . هوخشتره به آشور تاخت و شهر نینوا را به محاصره گرفت . دور گرفتن نینوا تنها محاصره و پژواکی بود که به روایت ناحوم و از طریق تورات به دست ما رسیده است . اگر هوخشتره را فوراً به کشورش که مورد تاخت و تاز سکاها (اسکیت ها) قرار گرفته بود فرا نمی خواندند ، او می توانست با محاصره نینوا و قحطی افکندن در شهر موفق به گشودن آن گردد. سکاها با گذشتن از قفقاز از طریق گذرگاه دربند به آذربایجان تاخته بودند ، پادشاه ماد در شمال دریاچه ارومیه به مقابله آنها شتافت . اما از آنها شکست خورد و ناگزیر به شرایط فاتحان تن در داد (633 ق.م) . اسکیت ها تا کنار دریای مدیترانه رسیده بودند و چنان که اسناد تاریخی نشان می دهد قلاع و استحکاماتی وجود نداشت تا در برابر این سیل ویرانگر ایستادگی کند . این وحشت هنگامی به پایان رسید که هوخشتره به حیله توانست در مقابل آنها پیروز شود ، وی ، مادی یس پادشاه سکاها و فرماندهان سپاهش را به ضیافتی فراخواند ، در مهمانی آنها را از باده مست کرد و سپس همه را در مستی کشت(نقل از تاریخ هرودوت) ، سکاها بی سردار مانده بودند و علیرغم مقاومت سرسختانه ای که کردند سرانجام حدود سال (615 ق.م) مغلوب و منهدم گشته و پس از 28 سال اشغال نواحی شمال غربی ایران ، عاقبت از آنجا بیرون رانده شدند .


آشور بانیپال حدود سال » 625 ق.م « درگذشت. در ایام فرمانروایی جانشین او ساراکس ، بلوپلسنر ، حاکم بابل سربر افراشته و خود را شاه خواند . وی نخست علیه مهاجمان ناشناخته ای که از دهانه های دجله و فرات می آمدند ، لشکر کشید ، ولی به علت ناتوانی ، مادها را به یاری خویش طلبید و در نتیجه هوخشتره به او پیوست . نینوا در محاصره افتاد و هنگامی که پادشاه آشور مقاومت را بیهوده دید ، خرمنی از آتش برافروخت و خود و خانواده اش را در آن افکند و به هلاکت رساند . در نتیجه در سال 606 قبل از میلاد ، پایتخت آشور به اشغال سپاهیان دشمن در آمد و با خاک یکسان گردید و چنان که از لوح استوانه » بنونید پلسر« حاکم بابل بر می آید ، دیگر شهرها و معابدی که پلسر را یاری نکرده بودند به سرنوشت پایتخت آشور گرفتار آمدند .از این تاریخ مادها بر بخش بزرگی از آسیای غربی فرمانروایی یافتند . بنوکد نصر (بخت النصر) پسر و جانشین بنوید پلسر ، عقد اتحادی با آنها منعقد کرد و با آمی تیس ، دختر هوخشتره ازدواج کرد .

در حالی که بابلیان دشت ها را در تصرف خویش داشتند ، مادها نیز از فرصت استفاده نموده و تمامی سرزمین ایران را به تصرف خود در آورده و به تدریج از یک طرف به ارمنستان و از طرف دیگر تا مرکز آسیای صغیر ، یعنی کاپادوکیه پیش رفتند . فتح تمامی این مناطق برای مادها آسان تر بود ، زیرا کیمری ها (سیمری ها) و اسکیتها (سکاها) تمامی بلاد آباد و مناطق مذکور را غارت و ویران کرده بودند و پیش از آمدن مادها ، مناطق فوق چنان دست خوش هرج و مرج و بی نظمی شده بود که قدرت ایستادن در برابر مهاجمان خارجی را نداشت . پیشروی مادها در کنار رود هالیس(قزل ایرماق کنونی ) که خود را با مملکت جنگجو و قدرتمند لیدی رو در رو دیدند ، متوقف گردید . پادشاه لیدی در آن زمان آلیاتیس نام داشت که از پادشاهان مقتدر آن زمان به شمار می رفت . البته جنگ میان لیدی و ماد 6 سال طول کشید و در این مدت هیچ یک از طرفین بر دیگری پیروزی نیافت . در سال هفتم کسوفی پدید آمد ، که گویند تالس میلتس» فیلسوف یونانی آن را پیشگویی کرده بود (585 ق.م) طرفین از این کسوف ترسیدند و دست از جنگ کشیدند و پس از گفتوگویی چند و میانجی گری پادشاه بابل ، بین دو طرف صلح برقرار شد و رودخانه هالیس ، مرز بین دو دولت تعیین گردید. یک سال بعد از انعقاد قرارداد با دولت لیدی ، هوخشتره درگذشت (584 ق.م) او می بایست شخصیتی پرتوان و قدرتمند و همچنین ، سازمان دهی برجسته بوده باشد . زیرا ماد را که مغلوب آشوریان و سکاها بود ، به چنان پایگاهی رساند که بر هر دو دست یافته ، سکاها را از قلمرو خود بیرون ، و نینوا را فتح کرد و نیمی از آسیای صغیر را به تصرف خود درآورد .

هرودوت می گوید که : هوخشتره ، هسته های جداگانه ای از تیراندازان و سواران را که در گذشته همه با هم می جنگیدند ، تشکیل داد .


http://www.vatanfa.com/wp-content/uploads/achaemenids1.jpg

در نوشتار بعدی ، به » آستیاگ و خط و نگارش مادها « می پردازیم .


تاریخ : جمعه 19 خرداد 1391 | ساعت 13 و 25 دقیقه و 16 ثانیه | نویسنده : payam . s | نظرات

  • paper | تازیانه | خسوف