تبلیغات
زیستن - سخنی در فصل بهار

نخستین روز است از فروردین ماه.و زین جهت روز نو نام کردند زیرا که پیشانی سال نو است . و آنچه از پس اوست ازین پنج روز همه جشن هاست . و ششم فروردین ماه نوروز ، بزرگ دارند ، زیرا که خسروان بدان پنج روز حق های حشم و گروهان و بزرگان بگزاردندی ، و حاجت ها روا کردندی . آن گاه بدین روز ششم ، خلوت کردندی خاصگان را.و اعتقاد پارسیان اندر نوروز نخستین ، آنست که اول روزی است از زمانه . و بدو فلک آغازید گشتن.
                                                                                                       »التفهیم - ابوالریحان«
این روز را نوروز گویند ، زیرا که سر سال باشد و شب با روز برابر شود و سایه ها از دیوارها بگذارد و آفتاب از روزنه ها افتد و رسم مغان اندر روزگار پادشاهی ایشان چنان بودی که خراجها اندرین روز افتتاح کردندی و عجمیان چنین گویند که اندرین روز، جمشید بر گوساله نشست و سوی جنوب رفت به حرب دیوان و سیاهان ، و معنی زنگیان باشد. با ایشان کارزار کرد و همه را مقهور کرد.
                                                                                                    »زین الاخبار - گردیزی«
نوروز بزرگ

این روز را نوروز بزرگ گویند و چنین گویند: جمشید از حرب سیاهان و دیوان اندرین روز باز آمد ،با ظفر و فیروزی و غنیمت فراوان آورده . پس آن روز که جواهر غنیمت آورده بود بر تخت خویش انبار کرد تا هر کس ببیند ، و آفتاب از روزن اندر افتاد و همه خانه از عکس آن روشن گشت، بدین سبب او را ( شید ) لقب کردند و شید به پارسی روشنائی بود ، و آفتاب را بدین سبب خورشید گویند که خور ، قرص آفتاب باشد و شید ، روشن . و اندرین روز جای ها را آب زنند که این روز نام فرشته ایست که بر آب موکل است، بقول ایشان.

                                                                                                            »زین الاخبار«
                                                                  
                                                 نوروز جمشید

بفر کیانی یکی جشن ساخت                                                  چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت

که چون خواستی دیو برداشتی                                               ز هامون به گردون بر افراشتی 

چو خورشید تابان میان هوا                                                       نشسته بر او شاه فرمان روا

جهان انجمن شد بر تخت اوی                                                  شگفتی فرو مانده از بخت اوی

بجمشید بر گوهر افشاندند                                                      بدان روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز و فرودین                                                      بر آسود از رنج تن ، دل ز کین

بزرگان به شادی بیاراستند                                                       می و جام و رامشگران خواستند

چنین جشن فرخ از آن روزگار                                                     همان ماند از آن خسروان یادگار

                                                   » فردوسی « 

نوروز اردشیر

چون از پادشاهی گشتاسب سی سال بگذشت،زرتشت بیرون آمد. گشتاسب دین او بپذیرفت و بر آن می رفت.و از گاه جشن آفریدون تا این وقت، نهصد و چهل سال گذشته بود و آفتاب نوبت خویش به عقرب آورد. گشتاسب بفرمود تا کبیسه کردند و فروردین آن روز آفتاب به اول سرطان گرفت و جشن کرد.
و گفت این روز را نگاه دارید و نوروز کنید تا سرطان طالع عملست و مر دهقانان را و کشاورزان را بدین وقت حق بیت المال دادن آسان بود، و بفرمود که صد و بیست سال کبیسه کنند تا سال ها بر جای خویش بماند و مردمان اوقات خویش به سرما و گرما بدانند.
پس آن آئین تا روزگار اسکندر رومی بماند.و تا آن مدت کبیسه نکرده بودند و مردمان هم بر آن میرفتند، تا به روزگار اردشیر بابکان ، که او کبیسه کرد و جشن بزرگ داشت و عهد نامه بنوشت و آن روز را نوروز بخواند.
                                                                                    


فروردین

ماه فروردین از گنج گهر یافت مگر
                                                 که بیاراست همه روی زمین را بگهر
یا مگر زین نم پیوسته زمین گوهر زاد
                                                     همچو زاید صدف از باران پاکیزه درر
ابر فروردین هر روز همی بارد در
                                               وان همی گردد گوهر بدل خاک اندر
کرم کز توت بریشم کند آن نیست عجب
                                                          چه عجب از زمی ار در دهد و گوهر بر
                                                                                               
                                                                                
»فرخی«                                                                      

فروردیگان


... این روز نوزدهم ( فروردین ) را فروردیگان گویند و این روز موافق ما هست ، و اندر رسم مغان چنان رفته است که هر روزی موافق نام آن ماه بود که اندرو باشد آن روز را بزرگ دارند.
                                                                                       
                                                                
»زین الاخبار«                                                   


اردیبهشت


بهشت است گیتی ز اردیبهشت                             حلال آمد ای مه می اندر بهشت

به راغ و به باغ و به کوه و به دشت                           ز فر گرانمایه اردی بهشت

بخندید گلزار و بگریست ابر                                      بنالید مرغ و ببالید کشت
                      
                                                                                               
                                      
»مسعود سعد سلیمان«            


اردی بهشتگان

این روز سه دیگر را اردی بهشتگان گویند. او را هم بسبب توافق با نام ماه بزرگ دارند ، و اندرو جشن سازند و گویند این روز بنام فرشته ایست که بر آتش موکل است.
                                                                                                           »زین الاخبار«

خرداد و خردادگان


خرداد نام یکی از فرشتگان درجه اول آئین زرتشتی است. این کلمه در اوستا بصورت ( هئوروتات ) و در پهلوی به شکل ( خردات ) آمده است. خرداد بمعنی کمال و رسایی و تندرستی است. این فرشته موکل بر آبیاری است و سومین ماه سال بنام او خوانده شده است.

خرداد روز

در گاه شماری ایران باستان ششمین روز هر ماه بنام خرداد خوانده می شده است.

خردادگان

در هر ماه روزی که نام آن با نام ماه یکی بوده است، جشن می گرفته اند. بنابر این خرداد روز در خرداد ماه هنگام یکی از جشنهای ایران باستان بوده که خردادگان خوانده می شده است.

                                            خرداد ماه

زینت باغ ، ماه خرداد است                                       گر به باده گرائی از دادست

بت نو شاد گشت گلبن و باغ                                    گوئی از حسن و زیب تو شادست

بلبلان را که خطبه خوان شده اند                              منبر از شاخ سرو آزادست

با نشاط است و رامش و شادی                               هر چه بنده ست و هر چه آزادست
                                                   
                                     
                                    » مسعود سعد سلیمان «


 
  
              
          


تاریخ : شنبه 26 فروردین 1391 | ساعت 12 و 19 دقیقه و 18 ثانیه | نویسنده : payam . s | نظرات

  • paper | تازیانه | خسوف